www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


HAK ALINIR MI, VERİLİR Mİ?
Çağımızda demokrasi, insan haklarının, fert ve toplumun hayatında gerçekleştirildiği, yaşandığı bir siyasî sistem olarak takdim ve tarif edilmektedir. Bu tariften hareket edildiğinde bir sistem içinde, bir ülkede demokrasinin gerçekleştiğini söyleyebilmek için iki unsurun vücûd bulmasına ihtiyaç vardır: 1) İnsan haklarının belirlenmesi, 2) Bu hakların verilmesi, hayata geçirilmesi.
Hakların belirlenmesinin, belli bir dönemde dünyada yaşayan insanların çoğunluğunun düşünce ve tercihine dayandığını söylemek mümkün değildir. İnsan hakları, ilâhî ve tabiî hukuk ile hukuk ve felsefe alanında düşünce oluşturan fikir adamları tarafından belirlenmiş, sonra ya belli bir ülkedeki siyasî irade yahut da uluslarası bir konferans veya kuruluş bunları benimseyerek ilan etmiş, imzaya açmış ve yürürlüğe koymuştur. Bu haklar arasında -hak olduğu- tartışmasız kabul edilenler yanında tartışılanları da vardır.
İnsan haklarının verilmesi konusuna gelince; burada siyasî sistemlerin, rejimlerin farklı tutumları göze çarpmaktadır. Totaliter sistemlerde fertlere ve gruplara verilecek, tanınacak hakların belirleyicileri, iktidarı tekelinde bulunduranlardır. Onların verdikleri alınır ve kullanılır, vermedikleri ise talep bile edilemez. Demokrasilerde ise haklar kanunlarla verilir, kanunlar da halkın iradesine dayanır. İddia edilen, söylenen budur; fakat uygulamaya bakıldığında, hem hakları ve yükümlülükleri belirleyen kanunların yapılışında, hem de bunların işleyiş ve uygulanışında halk iradesinin dışında bulunan (buna demokrasi-dışı da denilebilir) güçler devreye girmektedir. Uluslararası ilişkilerde dış siyaset cambazı olanlar, lobi faaliyetini iyi yürütenler, dünya düzenini kurup işleten güçlerle iyi (onların istediği yönde ve şekilde) ilişki kuranlar, kurtlar sofrasında dişini gösterecek kadar gücü olanlar hak alırken, diğerleri avuçlarını yalamaktadırlar. İçeride ise silahı, sermayeyi, medyayı, locaları, örgütleri ve iktidarı elinde tutanlar -aralarında anlaşıp uzlaşarak- haklarını(!) alırken bunlardan mahrum olanlar ayazda kalmaktadırlar. Güçler meyanında aydınları kasten saymıyorum; çünkü diğer güçlerin ve güçlülerin boyunduruğundan boynunu kurtarabilenleri azdır ve bunlar da marjinal kalırlar. Eğer bu tesbit doğru ise demokrasilerde de hak verilmemekte, gücü olanlar tarafından alınmaktadır. Bu sistemelerin totaliter yönetimlerden farkı gücün ve dolayısıyla nimet ve imkânların başka ellere de -nisbeten daha fazla- kaymış ve dağılmış olmasıdır.
Bir ülkede yaşayan, belli bir dünya görüşünü ve hayat tarzını tercih eden fert ve grupların, kağıt üzerinde bulunan haklarını "alabilmeleri" için haklarını alanların yaptıklarına bakmaları, bunlar içinden meşrû gördüklerini edinmeleri ve yapmaları gerekmektedir.
Türkiye'den bir örnek vermek gerekirse; inancı gereği örtünen kızlar ve kadınların bu tutum ve tercihleri, yukarıda sıraladığımız güçlere sahip olanlar tarafından (yani silahlı kuvvetler, medya, büyük sermaye ve iktidar... bunların tamamı veya bir kısmı tarafından) benimsenmiş olsaydı, meşrû ve mâkul bulunsaydı, hak olarak kabul edilseydi; ne üniversiteler önünde çile çeken kızlar olurdu, ne de bir kısım kamu haklarından mahrum edilen kadınlar bulunurdu.
Güçlülerin insafa gelip haklarını vermelerini bekleyenler kıyameti göze almalıdırlar. Hukuk yoluna başvurarak haklarını alacaklarını umanlar, iç ve dış hukuk üzerinde de bu güçlerin etkilerinin bulunduğunu unutmamalıdırlar.
Hak verilmiyor, alınıyor. Haklarını almak isteyenler, yaşadıkları ülkede neye güç deniyorsa ve hangi güçler istediklerini alıyorlarsa onu edinmelidirler.
Türkiye'de henüz pek etkisi görülmemekle beraber gelişmiş demokrasilerde "sivil toplum örgütlerinin" de ihmal edilemez bir güçleri vardır. İlgilenenlere hatırlatmakta fayda gördük.


 

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Makale
Sonraki Makale
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Makale Sonraki Makale İçindekiler