www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın Web Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Temsil
Temsil, serbest iradenin veya kanunun verdiği selahiyete dayanarak bir şahsın, diğeri adına hareket etmesi, onun namına geçerli olacak tasarruflarda bulunmasıdır. Temsil hukukî ve siyasî olmak üzere ikiye ayrılır; vekil, veli ve vâsinin temsili hukukî temsil örnekleridir, vekalette vekil temsil selahiyetini vekalet verenin serbest irade beyanından alır ve o nasıl isterse öyle hareket eder, aksi halde fuzuli durumuna düşer ve vekalet verenin onayı olmadıkça vekilin tasarrufları onun adına geçerli olmaz. Veli temsil selahiyetini kanundan alır, hangi hallerde velayet hakkının kimlere ait bulunduğu kanunlarda belirlenmiştir. Veli, velayeti altında bulunan küçük veya kısıtlı şahıslar adına hukukî tasarruflarda bulunurken nelere riayet edeceği, başka bir ifade ile tasarruf selahiyetinin sınırları kanunda belirtilmiştir. Bunlara riayet etmeyen veli, adli takibata uğrar ve hak ettiği müeyyideye çarpılır.
Bizim üzerinde durmak istediğimiz siyasî temsil demokrasilerin bir çeşidi olan "temsili demokrasi" ile ortaya çıkmıştır. Bilindiği üzere doğrudan demokraside kimse kimsenin irade ve isteğini temsil etmez. Devleti bir köyden ibaret düşünürsek köyün reşid olan bütün ahalisi uygun bir yerde toplanır, mesele ne ise onu müzakere eder, tartışır, bir karara varırlar, yöneticilere de bu kararı uygulamak düşer. Bu demokraside seçilmiş şahıslar seçenler adına karar alamaz, kanun ve kaide koyamaz, yasama faaliyetinde bulunan bir meclis mevcut değildir. Eski çağlarda Atina ve Isparta, şeklî bakımdan doğrudan demokrasi/hükümet uygulamasına örnek gösterilmiş ise de pek küçük varlıklı bir gurubun vatandaşlık hakkından yararlanabildiği bir toplumda demokrasiden bahsedilemiyeceği açıktır. 18. yüzyılda J.J. Rousseau doğrudan demokrasiyi savunmuş, fakat nüfusun çok, yerleşimin dağınık olduğu ülkelerde bunun imkansızlığını görerek emredici temsil kavramını getirmiştir. Halkın seçtiği vekillerin seçim bölgelerine bağlı bulunduklarını ve kanunları yaparken onlara danışmaları gerektiğini, halkın vekilleri azletme selahiyetlerini sözkonusu eden bu temsil anlayışı da uygulanamaz olduğundan millî egemenlik ve temsilî vekalet kavramları geliştirilmiş, uygulama da bunlara göre olmuştur.
Günümüzde doğrudan demokrasi sadece İsviçre'nin bazı kantonlarında uygulanmaktadır. Temsili demokrasiler/hükümetlerde halk egemenliği değil, millî egemenlik vardır, millet halihazırda yaşayan halk değil, geçmiş ve gelecek nesilleri içine alan manevi bir varlıktır. Seçilen vekiler halkı değil, işte bu milleti temsil etmektedirler; bu sebeple seçmenlerine ve bölgelerine bağlı değildirler. Bu nevi temsil anlayışı, demokrasinin özünü teşkil eden "halkın kendi iradesi ile kendini yönetmesi" ilkesi ile bağdaşmadığı için formüller aranmış, "yarı temsilî", "yarı doğrudan" demokrasi çeşitleri ileri sürülmüştür. Yarı doğrudan hükümet şeklinde, halkın egemenliğini kullanmaya doğrudan katıldığı üç yol vardır: Referandum, halkın vetosu ve halkın kanun teklifi.
Temsil kurumunu demokrasi ile bağdaştırmak için birçok yollar aranmış ve uygulanmış olmasına rağmen seçilmiş üç beş yüz kişinin halkın ve milletin istek ve iradesini temsil ettiğini düşünmek ve temsilî sistemle yönetilen toplumlarda gerçek mânâda demokrasiden bahsetmek yalnızca bir iddiadan ve yakıştırmadan ibarettir. Kaldı ki, eğer mümkün olsa da hem yasamayı, hem de yürütmeyi doğrudan halk yapsaydı bu yalnızca demokrasi olurdu, halkın iradesinin yasama ve yürütmeye tam olarak yansıması olurdu, fakat geriye yine de bir soru kalırdı: "Halkın sesi kayıtsız ve şartsız olarak Hakk'ın sesi midir?


 

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Makale
Sonraki Makale
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
Hayrettin Karaman'ın son aylardaki iftiralara cevaplarının listesini üstteki "Son Yazılar" kısmında bulabilirsiniz.
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Twitter Sayfası:

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Makale Sonraki Makale İçindekiler