www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın Web Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Tavuk kesimi ve sulu yolum

...Kıymetli hocam, ben bir et işletmesinde veteriner hekim olarak çalışmaktayım. Mesleğimle ilgili bazı meseleleri size sorma ihtiyacı duydum. İşletmemizde konveyör(hareketli bant hattı) sistemiyle çalışan modern bir tavuk ve hindi kesimhanemiz var. Tavuk ve hindiler, kesimden önce fazla çırpınmalarını önlemek için elektirikle sersemletilmekte, islamî usule göre elle kesilip kan akıtıldıktan sonra iç organları çıkarılmadan ve hayvanların boyunlarındaki akmış kan, üzerlerinde bulunması muhtemel necasetlerden yıkanmadan (daha sonraki hatta tüy yolumunu sağlayabilmek için) tüy ıslatma kazanına girmektedir. Tüy ıslatma kazanındaki su sıcaklığı en fazla 50-52 derecedir ve bu sıcaklıkta tavuklar en fazla 3-4 dakika beklemektedir. Tüy ıslatma kazanına az miktarda ve devamlı temiz su ilave edilmekte, fazla su kazanın üst kısmından taşmaktadır. Kesim hattının devamında makinelerle tüy yolumu gerçekleşmekte, diğer kesim işlemleri devam ederek makinelerle iç organlar çıkarılmakta ve en sonunda tavukların içi ve dışı temiz su ile yıkanmaktadır. Bu şekilde kesilmiş bir tavuk ya da hindinin yenmesinde dinen bir sakınca var mıdır?
Tüy ıslatma kazanındaki suyun sıcaklığı kaç derece olmalıdır? Hindi tersi de necaseti galiza mı sayılmaktadır? Havada uçan kuşların tersleri necaseti hafife sayılırken; tavuk, kaz, ördek gibi kanatlıların terslerinin necaseti galiza sayılmasının hikmeti nedir?
Bazı kardeşlerimiz, tavukların boyunlarındaki pis kanlar ve tavukların üzerlerinde bulunması muhtemel necasetlerden temizlenmeden, yıkanmadan tüy ıslatma kazanına giren bu hayvanların (kazandaki su sıcaklığına dikkat edilse bile) sonradan yıkanmakla temiz sayılmayacağı şeklinde fetva aldıklarını söylemektedirler. Bu konuda ne söyleyebilirsiniz? İsrail'de tavuk kesimhanelerinde tüy yolumunu kolaylaştırmak için daha dikkatli davranıldığını, bu amaçla tavuklar üzerine doğrudan buhar uygulanarak bu işlemin gerçekleştirildiğini duymaktayız. Herhalde bu teknik dini ve hijyenik açıdan daha güzel olurdu...


Cevap:

Hayvanların hem daha az acı çekmeleri hem de çırpınmamaları için -öldürmemek şartıyla- daha az acı veren bir usul ile kesimden önce bayıltma veya sersemletilmeleri caizdir.
Kan pistir, yani necistir; elbisede veya namaz kılınan yerde bulunursa temizlenmesi gerekir, normal durumlarda temizlenmeden namaz kılınırsa makbul olmaz. İnsan dışkısı da pistir, necistir; ama kan olsun, dışkı olsun bir yerimize bulaştığında onu su ile yıkayıp çıkarınca bulaşan yer temiz hale gelir. Hayvan kesildikten sonra kanın önemli bir miktarı atar damarlardan çıkar, ama bir kısım kan da kılcal damarlarda kalır, ete kırmızı rengini veren nesne bu kandır, ancak bu kandan dolayı da et haram olmaz, pis olan, temizlenmesi gereken kan, dışarı çıkan, akan kandır.
Hayvanların bağırsakları ve işkembeleri pisilik ile doludur, üstelik bu pislikler hiç yıkanmadan yıllarca orada, vücut sıcaklığında durur, bir kısmı gider yerine diğeri gelir. Eski fıkıhçılar bu konuyu tartışmışlar ve dış yüzeyleri sıcak su ile de olsa yıkanan işkembe ve bağırsakların temizlenmiş olacaklarını ve yenebileceklerini söylemişlerdir.
Tavuk ve benzeri hayvanların tüylerini daha kolay ve çevreyi kirletmeden yolmak için kullanılan tekniklerden biri de soruda açıklanan ıslatma usulüdür. Buna sulu yolum, ıslatmadan olana da kuru yolum denilmektedir. Her iki yolma usulünde de hayvanın üzerinde dışkı ve kan bulaşığı vardır, bunların yıkanarak temizlenmesi gerekir. Sulu yolma usulünde tavuk sıcak suya daldırılıp birkaç dakika burada bekletiliyor, bekletme esnasında suyun içerilere girip ete karışması için kaynaması, ette gözenekler ve delikler açılması gerekir. Böyle bir kaynatma veya kaynatmaya yakın suda uzun süre bekletme olmadan pislenmiş su ete karışmaz, yüzeyde kalır, temiz su ile yıkanınca da gider, et temizlenmiş olur. Biz fıkıhçılar olarak, "sulu yolma ile yolunan tavukların eti yenmez" diyebilmemiz için veterinerlerin, "elli derece civarındaki bir suda birkaç dakika bekletilen tavuğun etinin içine pis su karışır" demeleri, bunu tespit etmiş olmaları gerekir, eğer böyle bir tespit yapılırsa o zaman bu etler yenmez. Ben yıllarca önce veteriner fakültesine öğrencilerimi göndererek bunu sordurdum, öğretim üyeleri "yolum için daldırılan su pislenmiş olsa bile bu kadar sıcaklık ve sürede ete karışmaz" dediler.
Dini yönden pisliğin (necasetin) nasıl dini usule göre temizlenmesi gerekirse, hijyenik olarak pis, kirli ve zararlı olan yiyeceklerin de temizlenmesi hem sağlık hem de bunun korunmasını emreden din yönünden gerekir. Eğer dini bakımdan necis olmayan, ibadet bakımından temiz sayılan bir yiyecek veya içecek sağlık bakımından kirli olursa bunun da temizlenmesi dince gerekli olur, sağlığa zarar verecek şeyleri yiyip içmek de caiz değildir. Sulu yolma usulünde sağlığa aykırı bir durum varsa onun da tespit edilmesi hijyen uzmanlarına, tedbiri de sorumlulara düşer.
Havada uçan kuşların dışkılarından sakınmak zor olduğu için kolaylık dini olan İslam'da bunların dışkıları "hafif pis" sayılmış ve daha çok miktarı namaza mani olmuştur. Dince pis sayılan şeyler temizlenmeden namaz kılındığı takdirde hem huzuruna durulan Rabbimize karşı edebe aykırı davranılmış hem de çevremizi kuşatan manevi varlıklara rahatsızlık verilmiş olmaktadır.

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Başlık
Sonraki Başlık
İçindekiler
Kelime İndeksi
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
Hayrettin Karaman'ın son aylardaki iftiralara cevaplarının listesini üstteki "Son Yazılar" kısmında bulabilirsiniz.
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Başlık Sonraki Başlık İçindekiler Kelime İndeksi