www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın Web Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Kocasını sevmeyen kadının boşanma hakkı

Soru:
Hocam, bazı gayrimüslimler ve feministler (aydınlar ve hukukçular), eşini sevmeyen, sevemeyen ya da eşinden nefret eden kadınının boşanması ve boşanma hakkı konusunda İslam Hukuku ile ilgili eleştiride bulunuyorlar. Şöyle ki:
"İslam hukukunda kadının boşanması konusunda kadına bazı haklar tanınmış: İslam Hukuku'na göre kadın akit esnasında boşanma hakkını isteyebilir, daha sonra da kocası ile anlaşırsa kocasının rızası dahilinde mehrini vererek boşanabilir. Kavga ve geçimsizlik durumunda da mahkemeye müracaat edebilir ve boşanabilir…. Bunların hepsi güzel ancak, eşini sevmeyen, sevemeyen ya da eşinden nefret eden bir kadının boşanması ile ilgili kadına hak tanınmamış diyorlar. Bununla ilgili (sevmeme, sevememe, nefret etme) İslam Hukuku'nda açık bir hükmün bulunmadığını belirtiyorlar. Aşağıdaki hadisi veriyorum:
"Sabit bin Kays'ın (r.a.) hanımı Cemile (r.a.) Peygamberimize gelerek şöyle dedi: "Ya Resulallah beyimin huyu ve dindarlığı hakkında bir şikayetim yoktur. Fakat onu bir türlü sevemedim. Bunun için de nankörlük etmekten, ona karşı olan vazifelerimi yapmamaktan korkuyorum. Peygamberimiz, "Sana mehir olarak verdiği bahçeyi ona geri verir misin? " diye sordu. Kadın, "Evet, veririm" deyince de Resulullah (s.a.) Hz. Sabit'e, "Bahçeyi kabul et ve onu boşa" buyurdu. Ayrıca boşama karşılığında fazla bir şey almamasını da emretti " (İbni Mace, Talak: 22) .
Bu hadisin Bakara Suresi, 229. ayetin inmesine sebep olduğu belirtiliyor. Burada karşılıklı rıza ile kadın mehrinden vazgeçerse, erkek de onu boşar (aslında karşılıklı rıza hadis metininde geçmemesine rağmen) diye kaynaklarda belirtildiğinden bahsediliyor.
Dolayısı ile bu hadise göre ve İslam hukukuna göre kocasını sevmeyen bir kadının ancak onu razı ederek ve mehir vermek suretiyle kocasından ayrılabileceği konusu gayrimüslimler ve feministler tarafından eleştiriliyor. Halbuki erkeğin boşama hakkı olduğu için karısını sevmediği durumda onu rahatlıkla boşayabileceği ve bunun adil olmadığı belirtiliyor.
Ayrıca evlilik aktinde kadına boşama yetki verilmesi ya da evliliğin ilerleyen safhada kocanın karısına boşama yetkisi vermesinin çözüm gibi gösterilse de aslında pratikte pek uygulanamadığı belirtilmektedir. Zira erkek, yani koca karısının bu hakkı istemekle kendisine güvenilmediğini hissetmekte, kadın da erkeğin güvenini kaybetmekten çekinmektedir.
Bu eleştirilere karşı nasıl cevap verilebilir, kocasını sevmeyen, sevemeyen bir kadın ancak kocasını razı ederek ve mehir vererek mi ondan ayrılabilir? Erkek bu durumda (sevmeme) hanımını boşayabilirken, kadının ancak onu razı ederek boşanabilmesi adil değildir eleştirisi hakkındaki cevabınız?
(Not ve Yorum 1: burda kocanın huyu ve karakteri kadına sevmemeye neden olabilir: kocanın çok asabi, sert mizaçlı olması, psikopat olması, görgüsüz, karısına karşı ilgisiz olması vb. birçok olumsuz karakter ve mizaç yapısı sevmeme nedeni olabilir. Ayrıca Hadiste olduğu gibi, kocanın huyu ve dindarlığı iyi olması halinde dahi kadın kocasını sevmeyebilir, sevemeyebilir.)
(Not ve Yorum 2: Araştırmamda bir kitabınızda "Sevilmeyen eşin boşanması caizdir, burda eş hem erkek hem de kadın için kullanılmıştır" demiştiniz.
Yine Sn.Abdülaziz Bayındır Hocanın internet sitesinde (www.suleymaniyevakfi.org) "Kadının Evliliğe Son Verme Yetkisi (İftida)" konulu bir master tezine rastladım. Detayları internet sitesinde yer alan tezde sonuç olarak:
"Onlara verdiklerinizden bir şey almanız size helâl olmaz. Eşler, Allah'ın koyduğu sınırlarda duramayacaklarından korkarlarsa, o başka. Allah'ın koyduğu sınırlarda duramayacaklarından siz de korkarsanız, kadının fidye verip kendini kurtarmasında her ikisi için de bir günah yoktur. Bunlar Allah'ın koyduğu sınırlardır. Onları aşmayın. Kim Allah'ın koyduğu sınırları aşarsa, işte onlar zalimlerdir." (Bakara 2/229)
Evliliğin yürümeyeceği endişesine kapılan kadın, durumu yetkililere bildirir. Onlar da aynı endişeyi duyarlarsa kadına iftidâ yetkisi verirler. Kadın, ayrılmaya karar verirse, kocasından aldığını geri verir. Âyette geçen, "Onlara verdiklerinizden..." ifadesi, kadının kocasından aldığı mehir ve hediyelerin tamamı olarak anlaşılabileceği gibi, bir kısmı olarak da anlaşılabilir. Bunlardan ne kadarının geri verileceğine yetkililer karar verirler. Kocanın suçu yoksa tamamını geri vermek gerekir.
Yetkili makam mahkemedir. Mahkemenin olmadığı yerde hakeme başvurulur. Mahkeme de işi hakeme havâle edebilir. Aşağıdaki örneklerde kadın, peygamberimize ve halife Ömer'e başvurmuştur..."
Demektedir Abdülaziz Hoca, ayrıca delil olarak yukarıdaki hadisi almış. Hadiste Peygamberimiz'in kocanın rızası olup olmadığına bakmadan doğrudan boşamaya doğru gitmesi kocanın rızasına ihtiyaç olmadığını göstermektedir görüşündedir. Ancak sanırım bu hadisi klasik İslam hukukunda böyle yorumlanmıyor.
Abdülaziz hocanın bu görüşlerine katılıyor musunuz? İftida görüşü klasik İslam Hukukunda pek dikkate alınmamıştır diyebilir miyiz?)
(Not ve Yorum 3: Aslında bu durum suistimal de edilebilir. Zira en ufak bir kavgada kadın mahkemeye başvurup, ben kocamı sevmiyorum deyip boşanabilirse eğer bu durumda aile diye bir şey de kalmaz. Ancak dengeyi de bulmak lazım sanırım, ama nasıl? Kocasını gerçekten sevmeyen ya da sevemeyen bir kadın onunla ömür boyu yaşamak zorunda mı? Boşanabilmek için bir sebep mi bulmalı, yoksa sevmeme, sevememe yeterli midir? Boşanabilmek için kocasını illa ikna mı etmelidir, ya ikna olmazsa vb. akla gelen sorular)
Saygıdeğer Hocam değerlendirmeniz ve görüşleriniz benim için çok önemli. Bu konuda bana yardımcı olursanız çok memnun olurum.


Cevap:
Kocasını sevemeyen, bu yüzden boşanmak isteyen kadın mahkemeye başvurur, hakim kadının sevmediğini, bu yüzden evlilikte mutlu olamadığını tespit ederse mehri geri vererek kocanın boşamasını sağlar (koca istemese de koca adına boşar, evliliği sona erdirir.) Hadis bu konuda açıktır, fıkıhçıların farklı ictihadları herkesi bağlamaz.

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Önceki Soru
Sonraki Soru
Bütün Soruları Listele
Bütün Soru Konularını Listele
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Ramazan Özel Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
Hayrettin Karaman'ın son aylardaki iftiralara cevaplarının listesini üstteki "Son Yazılar" kısmında bulabilirsiniz.
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:


 
Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Önceki Soru Sonraki Soru Bütün Soruları Listele Bütün Soru Konularını Listele