Soru:
Şâfiî mezhebinde olan bir Müslüman gerektiği zaman Hanefî mezhebine göre amel edebilir mi?

Cevap:
Müctehid olmayan, bir mezhebi, bir ictihadı ilmî yöntemle ve delillerine bakarak tercih etmemiş olan bir müslümanın belli bir mezhebe mensup (bağlı, o mezhepten) olması, dini yönünden bağlıyıcı değildir. Bu Müslüman anadan atadan öyle gördüğü, öyle bulduğu için belli bir mezhebe göre dinini öğrenmiş ve uygulamıştır. Kendisine bir gün bir alim, başka bir ictihad bildirir, başka bir mezhebe göre fetva verirse, bu "tesadüfen bir mezhebe bağlı olan" müslüman yeni öğrendiği ictihadı da uygulayabilir. Onun önünde, birini tercih etmesi için ilmî ve dini sebep bulunmayan iki veya daha fazla ictihad (mezhep hükmü) var demektir; bunlardan hangisini uygulasa dini vazifesini yerine getirmiş olur. Mesela yıllarca, yolculukta gerektiği, ihtiyaç bulunduğu halde namazları birleştirerek (mesela öğle ile ikindiyi, birinin vaktinde arka arkaya) kılmamış, bunun başka mezheplere göre caiz olduğunu bilmemiş bir müslüman bir gün bunu öğrendiği zaman uygular, artık onun önünde iki seçenek vardır; duruma göre yolculukta her namazı normal zamandaki vakitleri içinde de kılabilir, birleştirerek de kılabilir. Eğer bu müslüman müctehid ise, din bilgisini usulüne göre delillerden çıkararak öğrenmiş ise bu takdirde başka mezhebi -zaruret dışında- uygulayamaz, ancak kendi ictihadı (mezhebi) ile amel edebilir.