www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın Web Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Soru:
Öncelikle saygılar sunarım...
Ben bir iş adamıyım. Yaptığım işlerimde ve ticari ahlakımda İslam kurallarına dikkat etmeye çalışıyorum, fakat piyasaların şartlarına göre benim İslam ahlakı düşüncelerim ters geliyor; yani çalışma noktalarım gittikçe daralıyor, ben ne kadar kaçmak istesem de işin içinden çıkamıyorum. Esas sıkıntım faizle ilgili; yani bankalarla çalışmak durumda kalıyorum; teminat mektupları olsun, krediler olsun çek olsun bir çok konuda çalışıyorum ve devamlı faiz ödeme durumunda kalıyorum. Bazen bu faizleri müşterilere yansıtmam gerekiyor; yansıtamazsam kendi cebimden vermek durumunda kalıyorum. Bu tarz konularda sıkıntım var, vicdanım rahat değil, ne yapmamı önerirsiniz, nasıl bir şekilde prensip takınmak gerekiyor. Takdir edersiniz ki Türkiye'de yaşıyoruz ve ticari faaliyet gösterirken bazı şartlara uymak gerekiyor; dikkate alınmasını rica ediyorum. Saygılar.

Cevap:
1. Sizi faize bulaştırdığını düşündüğünüz işlemlere örnekler verirken "teminat mektubu, çek ve krediyi" zikrediyorsunuz. Bu üç işlemin, faiz bakımından aynı olmadığını ifade etmem gerekiyor. Teminat mektubu alabilirsiniz, bunun için bankaya ödediğiniz meblağ faiz değil, hizmet karşılığıdır, bir nevi ücrettir. Teminat mektubu aldığınız bankada, teminat konusu olan borcunuzu tam olarak ödeyecek/karşılayacak kadar olmasa bile bir hesabınız varsa ve gerektiğinde bu hesaptan da borç ödenecekse (anlaşma/sözleşme bunları içeriyorsa) bu takdirde teminat mektubu hem kefaleti, hem de hesabınızdan borcunuzun ödenmesi konusunda vekaleti içeriyor demektir. Vekalet selahiyetine dayanarak vekilin yaptığı/yapacağı işlere ücret vermek caizdir. Bankada hesabınız olmadığı halde teminat mektubu almışsanız bu, vekaletsiz kefalet olarak kabul edilir. Fıkıh kitaplarında kefaletten dolayı ücret almanın caiz olmadığı bildirilmiştir. Ancak bir kurumun "teminat mektubu" şeklindeki kefaleti, fertler arasında yapılan kefaletten farklıdır. Kurumun giderleri vardır ve bu giderler her işlemle ilgili bulunmaktadır. Bir teminat mektubu işlemi yapılırken kurumun mesela mekanı, personeli ve aletleri kullanılmaktadır. Bu sebeple bireyler arasında yapılan kefalet işleminden kefilin ücret alması caiz olmasa bile kurumun teminat mektubu bundan farklı olduğu için onun ücret alması çağımızda tartışılmış, benim de aralarında bulunduğum birçok fıkıhçı tarafından caiz görülmüştür.
Banka, çek aldığınız ve bu çekleri tahsil hizmeti verdiği için sizden bir meblağ alırsa bu da faiz değil, hizmet ücretidir.
Krediye gelince işte problem ve faiz yasağını çiğneme işi burada gerçekleşmektedir. Bankadan kredi aldığınız zaman bunu geri öderken ekleyeceğiniz fazlalık faizdir; yüz alıp yüzbir ve daha fazlasını ödemek faizdir. Bunu yaparsanız faiz vermiş olursunuz, bankaya verdiğiniz faizi müşterilere yansıtırsanız onlara da haksızlık etmiş olursunuz. Ticaret, yatırım ve üretiminizi, faizli kredi almadan yürütmeniz gerekir. Kendi sermayeniz yetmiyorsa o zaman ortak arayıp bulmanız; sermaye ortaktan, iş sizden veya sermaye de iş ve yönetim de ortak olmak üzere şirketler kurup işinizi yürütmeniz gerekir.
2. Bugün Türkiye'de özel finans kurumları var; faizcilik, faizli kredi işlemleri hariç olmak üzere bankaların yaptığı bütün işlemleri bunlar da yapmaktadırlar. Bu sebeple faiz yemek, yedirmek istemeyen müslümanların önlerinde, şirket kurma dışında böyle bir seçenek daha var demektir. Bu kurumlar ortak yatırım ve üretim yapmaya da açıktırlar. Ayrıca finansal kiralama, yatırım ve ticaret için ihtiyacınız olan şeyleri onlar aracılığı ile alma (onların peşin para ile alıp size vadeli olarak satmaları) da mümkündür. Bu bakımdan bir çaresizlik ve zaruret de sözkonusu değildir.


 

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Önceki Soru
Sonraki Soru
Bütün Soruları Listele
Bütün Soru Konularını Listele
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
Hayrettin Karaman'ın son aylardaki iftiralara cevaplarının listesini üstteki "Son Yazılar" kısmında bulabilirsiniz.
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Önceki Soru Sonraki Soru Bütün Soruları Listele Bütün Soru Konularını Listele