www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın Web Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Gazlı içecekler (2)

Laikliğin tarifi ile "son zamanlarda ortalığı bulandırmak ve bulanık suda balık avlamak" için istismar edilen konular dizisine devam edeceğim. Ancak acil hale geldiği ve bana çok sorulduğu için 15 Eylül 2006 tarihinde birincisini yazdığım "gazlı içecekler" yazısına devam edeceğim.

Yıllardan beri bazı yiyecekler ve içeceklerin (gazozlar, kolalar, koruma maddesi içeren yiyecek ve içecekler, sana ve diğer bazı margarinler, sulu yolum yapılmış tavuk, kefir...) haram olduğu şayiası dolaşır. Biz de gerektikçe bu konularda açıklamalar yaptık. Şimdi sıra "yeniden" gazlı içeceklere geldi. "Yeniden" diyorum; çünkü gazozla ilgili olarak, bunun ekstrası etil alkol içinde eritilerek gazoza katıldığı için -yani içinde bu sebeple alkol bulunduğu için- haram olduğu daha önce söylenmiş, içilmesi caiz olduğuna dair gerekli açıklamalar yapıldığı için de halk, içmeye devam etmişti. Yakın zamanlarda bu alkol karışma meselesi kolalar için tekrar gündeme sokuldu, derken bütün gazlı içecekler sıraya girdi. Türkiye medyasında ben ilk haberi "koka kolada domuz varmış" şeklinde okudum, kaynağını araştırdım, medyada el-Ezher fetva heyeti zikrediliyordu. Bu kurumun sitesine girdik ve 21.02.2006 tarih, 4310 numaralı fetvaya ulaştık. Bu fetvada özetle şunlar var: "Adı geçen kola ile ilgili örnekler üzerinde yapılan araştırma sonunda uzmanların verdiği rapora göre kola içinde, domuz midesinden alınarak yapılmış bir protein veya enzime rastlanmamıştır, buna binaen mezkür kolanın içilmesinde bir sakınca yoktur."

el-Ezher'in ilgili biriminin bundan başka bir fetvasına rastlamadım.

Şimdi gelelim genel olarak gazlı içeceklerin içinde alkol bulunması ve bu yüzden içilmesinin haram olması konusuna.

15 Eylül'deki yazımda, fıkhın muteber kaynaklarından şu bilgileri nakletmiştim: Necis olan veya yenmesi, içilmesi haram kılınan bir nesnenin azı da, çoğu da yenmez ve içilmez, ama bu nesne, temiz olan bir başka nesneye karışır, karıştırılırsa, keza yanma vb. şeklinde değişime uğrarsa hüküm değişir; yani o nesne haram ve necis (dince pis) olmaktan çıkar. Bizim konumuz karışma ile ilgili olduğuna göre, temiz suya karışma durumunda alkolün, o suyu (gazozu, kolayı) harama çevirmesinin şartına bakalım:

Bütün fıkıhçılara göre az olan haram, belli miktarda çok olan helale katıldığında karışım haram olmaz. Peki buradaki çok ne kadardır?

Önceki yazımızda bu konuda şu bilgiyi vermiştik:

Dince pis olan nesne az suya veya az sıvı maddeye karıştığı zaman su ve sıvı pis olur; içilmez ve onunla dînî temizlik yapılmaz. Çok suya pislik karıştığı zaman ise suyun rengi, tadı ve kokusundan biri, katışan pislik belli olacak şekilde değişmedikçe su pis olmaz. Çok su Hanefîlere göre yeri köşeli ise yüzeyi 10x10 arşın, yuvarlak ise 36 arşın, derinliği ise bir karışa yakın yerdeki sudur. Arşın yaklaşık iki karıştır. Şâfiîlere göre iki kulledir (büyücek küp, iki kule su, yaklaşık 200 kg. sudur), İmam Malik'e göre ise az su, içine düşen pisliğin rengi, tadı veya kokusu belli olan sudur, belli olmayan su ise çok su sayılır. Buradaki ölçülere göre çok sayılan suya mesela sidik veya şarap karışsa o su pis olmaz, onunla abdest alınır ve o su -sağlığa zararı yoksa- içilebilir (İbn Âbidîn, 1984 Kahraman yayınları, C.I, s. 185,188).

Dinde hüküm yukarıda yazıldığı gibidir. Bir sıvının içine alkol karışınca hemen "bu sıvı haramdır" denemez, haram olmasına hükmetmek için yukarıda açıklanan şartların gerçekleşmesi gerekir.

Gazlı içecekler büyük tanklarda yapılıyor, bunların içindeki sıvı/su, müctehidlerin birçoğuna göre "çok"tur. Buna göre gazlı bir içeceği elinize aldığınızda koklayınca alkol kokmuyorsa, tadınca alkol tadı vermiyorsa, bakınca alkol rengini almamış ise, o içecek temizdir, helaldir.

"Çoğu sarhoş eden içeceğin azı da haramdır" kuralına göre de baktığımızda, piyasadaki gazoz ve kolaların içilebilecek çok miktarı sarhoş etmediğine göre bu bakımdan da bir sakıncası yoktur.

Gazlı içeceklerin içilmesi konusunda bir de "sağlığa tesiri" ile Müslümanların servetlerinin yabancılara -bazen de Müslümanların düşmanlarına- akması açısından bakmak gerekir. Bu bakımlardan bir sakınca varsa ilgili içecekten uzak durmak kaçınılmazdır.

20 Ekim 2006
Cuma

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Önceki Makale
Sonraki Makale
Makale Listesi
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Önceki Makale Sonraki Makale Makale Listesi