www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


8- Mecelle'nin İlgâsı ve T. Medenî Kanununa Geçiş:
Ta'dil çalışmaları sırasında Âli Paşa zamanından beri sürüp gelmekte olan "Avrupa memleketlerinden birisinin Medenî kanununu iktibas" fikri tekrar kuvvet kazandı ve zamanın Adliye Vekili M. Esad Bozkurt Ahkâm-ı Şahsıyye ve Vâcibât komisyonları önünde yaptığı sert bir konuşma ile komisyonları lağvetti.(53) Bundan sonra İsviçre Medenî Kanun'u bazı ta'dîller ile kül halinde tercüme ettirilerek 17-Şubat-1926'da kabul edildi ve 4-Ekim-1926'da yürürlüğe girdi. M. Kanunu tamamlayan borçlar da yine bir heyet tarafından İsviçre B. Kanunu'ndan tercüme edildi ve 22-Nisan-1926'da kabul edildi.(54) Böylece 57 yıldan beri meriyette bulunan Mecelle, tatbikat Kanununun "Kanunu Medenîye, Borçlar Kanununa ve bu Tatbîkat Kanununa muhâlif olan ahkâm ile Mecelle mülğâdır" diyen 43. maddesiyle meriyetten kaldırılmış oluyordu.

9- Mecelle Üzerinde Yapılan İlmî Çalışmalar:
Mecelle kısmen rumcaya, kül halinde arapçaya çevrilmiş(55) türkçe ve arapça çeşitli şerhler yazılmış(56) küllî kaideleri, indeksi, tarihi üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Bunların dördünü tanıtmakta fayda görüyoruz:
a) Düraru'l-hukkâm Şerhu-Mecelleti'l-ahkâm: Hal tercemesini fukahâ bölümünde vereceğimiz Ali Haydar Efendi tarafından yapılmış, Mecelle'nin en geniş şerhidir. Birkaç defa basılmıştır. Elimizdeki üçüncü baskı İstanbul 1330 tarihli olup 1. cild (992), 2. cild (952), 3. cild, (986), 4. cild (831) sahîfedir. Bâb ve fasılların başında ve sonunda yapılan hulâsa cetvelleri kavramada kolaylık sağlamaktadır. Bu şerh arapçaya da çevrilmiş ve tab'edilmiştir.
b) Miftâhu'l-mecelle: Amasya Bidâyet Mahkemesi Zabıt kâtibi Serkiz Orpelyan tarafından hazırlanan bu kitap lüğat kitapları tarzında ıstılâhları sıralayarak her birinin içinde geçtiği maddeleri sırayla tesbit etmiştir. İstanbul, 1299.
c) Mirât-ı Mecelle: Kayseri müftüsü Mes'ûd Efendi (v. 1310/1893) tarafından kaleme alınan bu eser Mecelle maddelerinin, otuz kadar hanefî fıkıh kitaplarından çıkarılmış kaynaklarını, ve asıl ifadelerini arapça olarak muhtevîdir. Mecelle maddeleri aynen alınmış, her maddenin altına mezkûr kaynaklardan alınan ifâdeler yerleştirilmiş, kaynağın adı ve bâbı zikredilmiştir. Eser, Mecelle cemiyetinin de takdîrine mazhar olmuş, 1302'de İstanbul'da bir cild, 750 sayfa halinde tab'edilmiştir.
d) Osmanlı Hukuk Tarihinde Mecelle: İstanbul Y. İslâm Enstitüsü öğretim üyelerinden Dr. Osman Öztürk'ün doktora tezi olan bu eser Türk Hukuk Tarihi içinde Mecelle'nin yerini ve tarihini tetkik eden en yeni çalışmadır ve sonunda Mecelle metni yeni alfabeye çevrilerek aynen verilmiştir. İst. 1973.
Bu son çalışmasının da kaynağı ve öncüsü olan, Prof. Ebu'l-Ulâ Mardin'in, Medenî Hukuk Cephesinden A. Cevdet Paşa isimli kitabı (İst. 1946), Mecelle ve Cevdet Paşa üzerinde faydalı, emek mahsûlü bir eserdir.


53. Bu konuşmanın metni için bak. H. Karaman, Mukayeseli İslâm Hukuku, s. 227.
54. Prof. Velidedeoğlu, age., s. 79 vd.
55. Prof. Mardin, age., s. 155 vd.
56. Dr. Öztürk, adı geçen eserinde başlıca çalışmaları tanıtmıştır, s. 113-115.

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Başlık
Sonraki Başlık
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:


 
Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Başlık Sonraki Başlık İçindekiler