www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın Web Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


70- el-Makbilî:
Sâlih b. Mehdî b. Alî (v. 1108/1696); Yemen'de, Kevkebân bölgesindeki Makbil'de doğdu, memleketinin ulemâsından okuyarak yetişti ve San'a'ya geldi. Zeydî bir muhitte bu mezhebe bağlı olarak yetişmesine rağmen ictihad ehliyetini elde edince taklîdi terk etti; akaid ve fıkıh konularında kendi anlayış ve ictihadına tâbi oldu, bu yüzden San'â ulemâsı ile birçok münazaraları, münakaşaları oldu, sonunda ailesiyle Mekke'ye göçtü. Mekke'de -yukarda zikri geçen- Şeyh İbrâhîm el-Kürdî'den de istifade etti. Medîne ulemâsından el-Berzencî (v. 1103/1691) Makbilî'nin el-Alemü'ş-Şâmih isimli eserini görerek bazı itirazlar yazdı, Makbilî de el-Ervâh ve'n-nevâfih isimli bir eser ile onu reddetti. Bu yüzden Mekke ulemâsı onu küfür ve zındıklıkla ittiham ettiler ve durumu Osmanlı Padişahına ilettiler. Padişah bir hocasını göndererek Makbilî'yi imtihan ettirdi ve ittihamı isbat eden bir husus görülmedi. Mekke'ye gelen bazı Dağistanlı'lar ondan istifade ederek ilim ve ismini memleketlerine götürdüler. Talebesi arasında Selâ kadısı Abdulkadir b. Alî el-Bedrî (v. 1160/1747) gibi ictihad mertebesine yükselmiş zevat vardır.
Makbilî sôfilerin keşfini kabul etmezdi. Bir gün kızı Zeyneb hastalandı, evi Harem-i şerîfe bitişik idi, kız duvarın arkasında olanları haber vermeye başladı, babası kapıyı sımsıkı kapatıyor dışarı çıkıyor, kızının haber verdiklerini aynen müşahede ediyordu.
Eserleri: Bu müctehid fıkıh bilgininin önemli eserleri vardır: el-Menâr (İmam Mehdî'nin el-Bahru'z-zehhâr'ına hâşiyedir, insaflı tenkidleri vardır), el-Alemu'ş-şâmih (kelâmcı ve mutasavvıflara itirazlarını hâvîdir), Necâhü't-Tâlib (İbn el-Hâcib'in Muhtasarı üzerine), el-İthâf li-talebeti'l-Keşşâf (Zemahşerî'yi tenkid etmiştir)...(96)

71- Şâh Veliyyullah ed-Dehlevî:
Ahmed b. Abdirrahîm (v. 1176/1762); Hindistan'ın Dehlî şehrinde doğdu, babası Fetâvây-ı Hindiyye'nin tertip ve tahsîhinde vazîfe alan ulemâdandır, önce babasından okudu ve onun medresesinde müderris oldu, 1143-1145 arasında Hicaz'da bulundu, Harameyn ulemâsından ve bilhassa yukarda zikri geçen İbrâhîmu-l-Kürdî'nin oğlu Muhammed'den hadîs tahsil ettikten sonra memleketine avdet ederek "dâru'l-ulûm" da tedrîs, iftâ, irşâd ve te'lîf ile meşgûl oldu.
Şâh Veliyyullah müfessir, müverrih, muhaddis, müceddid ve müctehid büyük bir İslâm âlimidir. Kendisi ve çocukları ile kızdan torunları sayesinde Hindistan'da Sünnet-i seniyye yayılmış, tesirleri zamanımıza kadar devam etmiştir. Veliyullah tecdîd ve ıslâhatında iki hedefe yönelmiştir:
a) Taklîd yerine tahkik ve ictihadın ihyâsı.
b) İstibdâd yerine hulefâ-i râşidîn idâresinin ikamesi.
Yazdığı eserlerinin çoğu hâlâ eşsizliğini muhâfaza etmekte, İslâm'ı özünden öğrenip yaşamak isteyenlere ışık tutmaktadır.
Bazı eserleri: el-Fevzü'l-kebîr (usûl-i tefsîr), Huccetullahi'l-bâliğa (İslâm'ın felsefi izâhı ve hadislerin hikmet-i teşrîi), İzâletü'l-hafâ (hilâfet ve halifeler konusunda, fârisî), İkdu'l-cîd ve el-İnsâf (ictihad, taklîd, ihtilâf konularında), Fethu'r-Rahmân (Kur'ân-ı Kerîm'in fârisî'ye tercemesi), el-Musaffâ ve el-Müsevvâ (ikisi de Muvatta' Şerhi), el-Büdûru'l-bâziğa, et-Tefâhîmu'l-ilâhiyye,...(97)


96. eş-Şevkânî, age., C. I, s. 288-292.
97. Geniş bilgi için bak. H. K., İslâm Hukukunda Mezhebler, s. 115-126.

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Başlık
Sonraki Başlık
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Ramazan Özel
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:


 
Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Başlık Sonraki Başlık İçindekiler