www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


2- Tercih Gayesine Yönelmiş Kitaplar:
Bir mezheb içinde, aynı konuda birbirini tutmayan görüşler ve hükümler arasından birini tercih için yapılan çalışmalar da iki gruba ayrılır:

a) Rivayete dayanan tercih:
Mezheb imamlarının ictihad ve reylerini yazılı veya şifâhî olarak nakledenler birden fazla olunca ve çelişen hükümler de nakledilince "rivâyet bakımından tercîh" bahis mevzûu olmaktadır.
Meselâ Ebû-Hanife'nin görüşlerini İmam Muhammed, Ebû-Yûsuf ve diğer bazı talebesi -ya doğrudan doğruya yahut da yekdiğerinden alarak- nakletmişlerdir.
İmam Şâfiî'nin mezhebini er-Râbî b. Süleyman, el-Müzenî, Harmele, el-Buveytî gibi talebesi nakletmişlerdir.
İmam Mâlik'in mezhebini İbn el-Kâsim, İbn Vehb, İbn el-Mâceşûn, Esed b. el-Fürât...(18) rivayet etmişlerdir.
Nakledilen iki görüşün çelişmesi ya talebenin yanlış anlaması yahut da İmam'ın önce bir reyi benimsemiş iken sonra bunu terkedip zıddına kani olmasından neş'et etmektedir.
İşte bu durumda daha sonra gelen mezheb âlimlerine, rivâyetleri karşılaştırarak en kuvvetli olanı tercih etmek vazifesi düşmektedir.
Bu cümleden olarak hanefîler İmam Muhammed'in kitaplarından mevsuk olarak nakledilenleri tercih etmişlerdir. Ebû-Hafs el-Kebîr, el-Cevzecânî gibi hanefîlerin rivayetine dayanan kitaplar bu kabildendir ve "zâhiru'r-rivâye" adını alırlar.
Şâfiîler er-Râbi'in rivâyetini, el-Müzenî ve diğerlerininkine tercih etmişlerdir.
Mâlikîler de İbnu'l-Qâsim'in naklini daha sağlam bulmuşlardır.

b) Usûle ve delile dayanan tercih:
İmamdan nakledildiği kesin olarak bilinen iki zıt görüşü veya biri imamdan diğeri de onun talebe ve tâbilerinden nakledilen iki görüşü, usûl kaidelerine, Kitap, Sünnet gibi delillere bakarak karşılaştırmak ve birisini tercih etmek işi de bu devirde başlamış, her mezhebden buna ehil birçok fıkıh bilgini bu konu ile meşgul olmuşlardır.
Bu kısma giren eserler daha ziyâde fürû kitaplarıdır.
İmam Muhammed'in mevsuk altı kitabını el-Hâkimu'ş-şehîd Muhammed b. Ahmed el-mervezî (v. 334/945) el-Kâfî isimli eserinde hulâsa etmiş; es-Serahsî de mezkûr eseri el-Mebsût ismiyle onbeş ciltte şerhetmiştir (Bkz. Mebsut'un girişi)
İmam Mâlik'in mezhebini câmi olan el-Müdevvene'yi İbn Ebî-Zeyd el-Kayravânî (v. 386/996) ve Ebû-Saîd el-Berâdi'î (v. 372/982) ihtisar etmişlerdir.
Şâfiî mezhebinde eş-Şirâzî'nin el-Mühezzeb'i devrin aynı mahiyetteki kitaplarından birisidir ve en-Nevevî (v. 676/1277) tarafından bu esere büyük bir şerh yazılmıştır.
Gazzâlî'nin el-Basît, el-Vesît ve el-Vecîz'i de bu kabil eserler arasındadır.


18. İsmi geçen fıkıh bilginleri hakkında, bundan sonra gelen "Devrin Fukahâsı" bölümünde kısa bilgi verilecektir.

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Başlık
Sonraki Başlık
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:


 
Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Başlık Sonraki Başlık İçindekiler