|
III- GÜNÜMÜZDE FIKIH MEZHEBLERİNİN BÖLGELERİ: Mezheblerin ortaya çıkış ve yayılışlarından günümüze kadar İslâm dünyasının ictimâî ve siyâsî hayatında büyük değişiklikler olmuş, yeni yeni ülkeler doğmuş, büyük göçler olmuş, bu arada mezheblerin bölgeleri de kısmen değişmiştir. Buna göre günümüzde mezheblerin yayılma bölgeleri şöyle bir tablo arzetmektedir: A- HANEFÎ MEZHEBİ: Türkiye, Balkanlar, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Lehistan, Ukrayna, Kırım, Azerbaycan, Dağıstan, Kafkasya (çerkezlerin mühim bir kısmı), Kazan, Ofa, Ural, Sibirya ve Türkistan Türkleri, Çin, Mançurya, Japonya müslümanları, Afganistan, Horasan, Bülûcistan, Siyâm, Hind, Keşmiş, Pakistan ekseriyetle hanefîdir. Yemen, Aden, Hicaz, Mısır ve Filistin'de az, Suriye ve Irak'ta oldukça çok hanefî vardır. Cezayir ve Tunus'ta da hanefîler mevcuttur. B- ŞÂFİÎ MEZHEBİ: Mısır, Suriye, Hicaz ve Filistin'de şâfiîler çoktur. Filipin, Cava, Sumatra ve Siyam müslümanları ekseriyetle şâfiîdir. Dağıstan, Ortaasya'nın kuzeyi ve Doğu Afrika'da bu mezheb yaygındır. Yemen, Aden, Irak, Hind ve Doğu Anadolu'da da şâfiîler vardır. C- MÂLİKÎ MEZHEBİ: Libya, Trablus, Tunus, Cezayir, Fas, Merakeş, Sudan, Afrika sahilleri ekseriyetle mâlikîdir. Irak, Suriye, Hicaz ve yukarı Mısır'da da mâlikîler bulunmaktadır. D- HANBELÎ MEZHEBİ: Başta Hicaz olmak üzere Irak, Suriye, Filistin ve Mısır'da hanbelîler bulunmaktadır. E- DİĞER MEZHEBLER: Şîî-ca'ferîler: İran'da resmî mezheb. Irak, Suriye, Azerbaycan'da oldukça çok, Hatay ve Kars'ta az miktarda şîî-ca'ferî vardır. Zeydîler: Yemen'in resmî mezhebi zeydîliktir. İsmâiliyye: Ganj vâdisinde çoğunluktadırlar. Bedehşan, Hozistan, İran, Irak, Suriye, Mısır, Yemen, Pencab, Gücerât, Keşmir, Fas ve Zangibar'da da bağlıları vardır.(6)
6. O. Keskinoğlu, İslâm Dünyası, Ank. 1964, s. 28-40.
|