www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Üçüncü Alt Bölüm
(Sünnî Olmayan Fıkıh Mezhepleri)

Sünnî ve gayr-ı sünnî (bid'at) mezhebler taksimi daha çok itikad ve iman mevzûunda kullanılmaktadır; itikâdî mezhebler tarihine ait kitaplarda bunların -inanç ve dayanaklarına göre- bir çok kısımlara ayrıldığını görüyoruz.
İşte bu gayr-ı sünnî mezheblerden bazılarının fıkıh ve amel sahâsında da değişik prensipleri, usul ve ictihadları vardır. Burada Havâric, Zeydiyye ve İmâmiyye başlıkları altında mezkür mezhebleri kısaca tetkik edeceğiz.

I- HAVÂRİC:
Sıffîn savaşında ortaya çıkan hakem olayı üzerine -bunu kabul ettiği için- Hz. Ali'ye karşı çıkan, anlaşmayı bozarak tekrar savaşmasını isteyen ve kabul ettiremeyince de ondan ayrılarak "Hüküm Allah'ındır, ondan başkası hakem olup hüküm veremez" diyerek Harûrâ'ya çekilen gruba "Havâric" ve "Harûrîyye" denmiştir.
Siyâsî sâhada halîfenin seçimle iş başına gelebileceğini, burada soy, verâset vb. hususların rolü olamayacağını, halîfe kıl ucu kadar Kur'an yolundan ayrılırsa derhal azledileceği ve mürted sayılacağını, şerîate aykırı hususlarla -zaman, imkân gözetmeden- mücadele edilmesi gerektiğini savunan hâricîlerin fıkıh sâhasındaki görüşleri şöylece hulâsa edilebilir:
1- Umûmiyetle takvâyı esas alırlar ve kendi tellâkkilerine göre buna aykırı davranışları fıkıh sâhasında da değerlendirirler: Meselâ taharetin tamam olabilmesi için lisanın da yalandan ve bâtıl sözlerden arınması gerekir. Söz taşımak, kin ve düşmanlık, çirkin (fâhiş) söz de -diğer maddî hususlar gibi- abdesti bozar.
2- Bazılarına göre hükümlerin kaynağı sadece Kur'an-ı Kerîm'dir.
3- İbâdiyye denilen ve uzun zaman Tırablus, Zengibar, Umman gibi yerlerde bulunan bir grup, müslümanların icmâ ettikleri bazı hususları reddetmiş ve bunlara mûhâlif kalmışlardır. Bunun için kendilerine "beşinci mezheb" denmiştir.(1)
4- İbn Kuıeybe'nin naklettiğine göre:
a) Hâricîlerin bir kısmı recim cezasını kabul etmiyor ve câriyeler hakkındaki "bir fuhuş irtikab ederlerse onlara, evli hür kadınlara verdiğiniz cezanın yarısını verin"(2) âyeti ile istidlâl ediyorlar; recim öldürmektir, ölüm ise bölünemez; şu halde recim yoktur...
b) Vârise vasiyet yapılabileceğini ileri sürüyor ve "ana-babaya, akrabaya vasıyet..."(3) âyetini delil olarak gösteriyorlar.
c) Süt ana ve kızkardeşten başka süt hısımları ile evlenmenin memnu olmadığına inanıyorlar.
Bütün bu farklı hüküm ve ictihadları, sünneti kabul etmedikleri ve Kur'an'ın zâhirine dayandıkları için benimsemişlerdir(4).


1. Dr. A. Hasen, age., s. 174; s. 174; A. Emin, Duha'l-İslâm, C. III, s. 334 vd.; Fecru'l-İslâm, s. 256 vd.
2. en-Nisâ: 4/25.
3. el-Bakara: 2/180.
4. Te'vilu'-muhtelifi'l-hadis, Mısır, 1326, s. 240 vd.; Krş. el-Makdisî, el-Bed'ü ve't-târih, C. V, s. 121 vd.

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Başlık
Sonraki Başlık
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:


 
Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Başlık Sonraki Başlık İçindekiler