www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


2. Vasıyet, neseb, nafaka ve borçla ilgili hükümler:
Bundan önceki bahiste gördüğümüz meşhur vedâ hutbesi daha ziyade amme hukuku ile ilgili prensipleri ihtiva etmektedir. Rasûlullah bu hutbede, hususi hukuk sâhasına giren hükümler ve kaideler de tebliğ etmiştir; hutbe uzunca ve önemli hükümleri muhtevi olduğu için bir râvi tamamını nakledememiş, çeşitli râviler tarafından parça parça rivayet edilmiştir. Tirmizî'de, Ebû-Umâme'den gelen bir rivayet şöyledir: Vedâ Haccı'nda Rasûlullah'ın, hutbesinde şöyle dediğini işittim: "Şüphesiz Allah Teâlâ, hak sahibi her mirasçıya hakkını vermiştir, artık vârise vasıyet (ile mal vermek) yoktur, doğan çocuk yatağa (yatak sahibi nikâhlı kocaya) aittir, zina edene ise mahrumiyet (ve ceza) vardır, bunların hesaba çekilmeleri Allah'a aittir (ayrıca âhirette Allah'a karşı sorumlulukları vardır), babasından başkasını baba bilen, sahiplerinden başkasını sahip bilen kişi üzerine, kıyamete kadar sürecek Allah'ın lâneti vardır (her çocuk, gerçek babasının soy adını taşıyacak ve ailenin soyunu devam ettirecektir, evlat edinmek yoktur), kocasının izni olmadan hiçbir kadın, kocasının malvarlığından bir şeyi sadaka olarak vermesin -"Yiyecek de vermesin mi Yâ Rasûlullah" diye soruldu, "o, mallarımızın en kıymetlisidir" cevabını verdi.- İyreti alınan şey sahibine geri verilecek, ürününden istifade edilsin diye verilen nesne -zamanı gelince sahibine- iade edilecektir, borç ödenecektir, bir borca kefil olan -borçlu ödemede bulunmazsa borcu- ödeyecektir."(76)
Cahiliye devrinde kadınlara, kızlara mirastan pay verilmez, ayrıca vasıyet yoluyla, mirasçı olsun olmasın herkese istenildiği kadar mal bırakılırdı. İslâm kızlar ve kadınlar da dahil olmak üzere bütün akrabaya, mirastan âdil ölçüde paylar ayırmış, bunun dışında vasıyet yoluyla mirasçıya mal bırakılmasını yasaklamıştır. Cahiliye döneminde âdet haline gelen evlat edinme de yasaklanmış; yetim, kimsesiz çocukların, aileleriyle soy ilişkileri ve hukuk bağları kesilmeksizin, alınıp himaye edilmesi, bakılıp beslenmesi, cemiyete kazandırılması teşvik edilmiştir. Sadaka iyreti verme, borç verme gibi dayanışma örneklerinde bunların kötüye kullanılmaması, hak ve emanetlere riayet edilmesi istenmiştir.

3. Cezanın şahsîliği prensibi:
Vedâ haccında, Arafat'da îrad edilen hutbe, Amr b. el-Ahvas rivayetinde şu ilâveyi de ihtiva etmektedir: "... Hiçbir suçlu, kendisinden başkası aleyhine (başkasını suçlu kılan) bir suç işleyemez; suçlu, çocuğu aleyhine; çocuk, babası aleyhine suç işleyemez (kişinin işlediği suç kendisini bağlar ve sorumlu kılar). Şunu bilin ki, şeytan, sizin şu ülkenizde kendisine tapınılmaktan ümidini kesmiştir; fakat küçümsediğiniz işlerinizde ona itâatınız olacak, bu da onu hoşnut kılacaktır!"(77)
Kur'ân-ı Kerîm "Suç işleyip ceza çeken, başkasının cezasını çekmez." (En'âm: 6/164) âyetiyle cezanın şahsîliği prensibini açık olarak getirmiş, Rasûlullah da hutbelerinde bu prensibi açıklayarak ilân etmişlerdir. Birçok eski hukukta, suçun cezasını yalnızca suçlu çekmez, onun yakınları da cezadan paylarını alırlardı. "Cezâyı yalnızca suçu işleyenlerin ve ona yardım edenlerin çekmesi gerektiği, diğer masum kişilerin, suçlu ile yakınlıkları olsa dahi ceza çekmelerinin adâlete aykırı olduğu" şeklinde ifade edebileceğimiz "cezanın şahsîliği" ancak Fransız İhtilâlinden sonra, Batı Hukuklarına, bir prensip olarak girmiştir. İslâm Hukuku ise başından beri bu prensibi ilân etmiş ve titizlikle uygulamıştır.


76. Tirmizî, Vasâyâ, 6; Avnu'l-Ma'bûd, C. VI, s. 309.
77. Tirmizî, Fiten, 2.

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Başlık
Sonraki Başlık
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Başlık Sonraki Başlık İçindekiler