www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Kupon veya kutudan çıkan hediye

Soru:
Gazetelerin vermiş olduğu kuponlu ve kuponsuz hediyeler veya bazı deterjanların içinden çıkan hediyelerin (meselâ bir taksi vermesi) dindeki hükmü nedir?
Cevap:
Soruda geçen örneklere bağlı kalmaksızın söylemek gerekirse herhangi bir firmanın veya şahsın, sattığı mal ile beraber müşterilerine "hediye, armağan, ikramiye" gibi isimlerle verdiği malların helâl olanları ve haram olanları vardır. Önce helâl olanlarından başlayalım:
Bir gazete veya ticârî firma, müşterisini ve sattığı mala rağbeti arttırmak için kupon neşrediyor, yahut kutuların içine bazı mallar koyuyor. Birinci uygulamada belli sayıda kupon biriktirip firmaya teslim edenler arasında kur'a çekerek, kimlerin ismi çıkarsa, onlara belli miktarda hediyeler veriyor. İkinci uygulamada ise, içinde deterjandan başka bir de sabun bulunan, yahut daha kıymetli bir mal bulunan kutuyu tesâdüfen almış bulunan müşteri o mala da sahip oluyor. İşte, meselâ bir gazete veya deterjanın yanında verilen o malların helâl olabilmesi için şu şartların gerçekleşmesi gerekir.
a) Hediye kuponu bulunan gazete ile kuponsuz gazetenin fiyatı arasında fark bulunmamalıdır; yani gazete on lira ise, hediye kuponu neşredilirken de on lira, neşredilmezken de on lira olmalıdır. Deterjanların hediyeli kutuları ile (içinden hediye çıkması muhtemel bulunan kutuları ile) hediyesiz kutuları aynı fiyatla satılmalıdır.
b) Hediye diye verilen mallar İslâmda alınıp istifâde edilmesi mübah olan (helâl) mallar olmalıdır.
c) Hediye dağıtarak müşteri arttıran, daha çok mal satan müessese, İslâma göre câiz ve helâl olan mallar üzerinde çalışan, câiz olan işleri yapan müesseseler olmalıdır.
İşte bu şartlar tahakkuk edince, meselâ yüz lira vererek aldığımız bir kutu deterjanın fiyatı zaten yüz liradır, biz hediye çıksın diye farklı bir bedel ödemedik, içinden çıkan veya kur'adan çıkan mal doğrudan doğruya gazete veya firmanın kazancından, rızâsı ile ayırıp bize hediye ettiği bir maldır ve helâldir.
Yukardaki şartlardan birisi bulunmazsa verilen hediyeler alınamaz, helâl olmaz. Meselâ aynı kalite ve miktarda deterjan ihtiva eden kutulardan hediyeli olanlar 110 liraya, hediyesiz, olanlar 100 liraya satılsa, bu on liralık fazlalıklar, çıkması muhtemel hediye için verilecek, firmada toplanacak, firmaya kur'a ile, yahut bazı kutulara koyarak, binlerce kişiden topladığı onar liradan meydana gelen malları, daha az sayıda kişiye dağıtacaktır ki, bu takdirde gerçekleşen muâmele kumar ve piyango mahiyetinde olur. Kezâ dağıttığı şey içki, müstehcen neşriyat vb. şeyler ise bunları almak ve bunun için kupon biriktirmek câiz olamaz. Bir de bu yol ile müşteri celbeden müessese, İslâmın haram kıldığı bir iş ve mal üzerinde çalışıyorsa onun hediyesine talip olmak ve verdiğini almak yine câiz olmaz.


 

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Başlık
Sonraki Başlık
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:


 
Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Başlık Sonraki Başlık İçindekiler